Wodniak jądra jest chorobą, która może dotyczyć mężczyzny w każdym wieku. Dotyka nawet niemowlęta. U małego dziecka jest on niegroźny, ale u dorosłego mężczyzny może być objawem nawet nowotworu.

Wodniak jądra

Wodniak jądra jest rodzajem torbieli o owalnym kształcie zawierająca płyn otoczony osłonkami. U niemowląt jest wynikiem niezarośnięcia się wyrostka pochwowego po zstąpieniu jądra.  Wyrostek ten jest elementem otrzewnej, który przy prawidłowym rozwoju płodu powinien się zasklepić.

Powinien on wtedy zająć miejsce w przedniej powierzchni jądra w postaci pustego worka. Jeżeli powstaje wodniak to wyrostek pochwowy się nie zamyka i gromadzi się w nim płyn otrzewniowy. Zazwyczaj zarośnięcie następuje przed upływem pierwszego roku życia i wodniak zanika samoistnie (wodniak jądra komunikujący).

Jeżeli po upływie roku wyrostek pochwowy nie zarasta lekarze rozpoznają wodniaka jądra niekomunikującego. Kiedy torbiel zakotwicza na przebiegu powrózka nasiennego ponad jądrem mówimy o wodniaku powrózka nasiennego.

Objawem charakterystycznym wodniaka jądra jest jednostronny obrzęk moszny. Opuchnięcie moszny obustronne zdarza się niezwykle rzadko. Ilość płynu w torbieli wzrasta wieczorem. Podczas badania palpacyjnego wyczuwany jest guzek na powierzchni powiększonego jądra. Jest on w większości przypadków bezbolesny. Bóle guzka pojawiają się w przypadku, gdy wodniak jest efektem stanu zapalnego lub nowotworu.

U dorosłych mężczyzn ilość płynu w torbieli wyraźnie wzrasta. W przypadku zauważenia takiej zmiany należy zgłosić się do lekarza specjalisty. Zdarza się, że wodniaki są tak duże, że utrudniają mężczyźnie chodzenie, ale nie powodują dyskomfortu podczas oddawania moczu. Choroba ta może być przyczyną braku powstawania nowych plemników i zaniku jądra. To oczywiście prowadzi do męskiej niepłodności.

Wodniaki można podzielić na wrodzone i nabyte. U dziecka wodniak wrodzony powstaje podczas powstawania organów. Rozpoznawany jest wtedy po narodzeniu dziecka. Wodniaki nabyte mogą powstać z powodu operacji żylaków powrózka nasiennego lub przepukliny pachwinowej, zapalenia jądra lub najądrza, nowotworów jądra i urazu jądra.

Przy diagnozowaniu wodniaka stosujemy diafanoskopie. Badanie to polega na oświetleniu moszny światłem latarki. Jeżeli światło prześwieca przez powstały guzek, to znaczy, że mamy do czynienia z płynem i jest to wodniak. W przeciwnym przypadku mamy do czynienia z litą masą. Oprócz tego badania wykonuje się USG moszny. Diagnozując wodniaka lekarz musi brać pod uwagę inne stany chorobowe, do których należą: przepuklina pachwinowa lub mosznowa, nowotwór jądra i zapalenie jądra.

U dzieci leczenie wodniaka polega na obserwacji, bo może on zniknąć samoistnie do pierwszego roku życia. Jeżeli dziecko ma już dwa lata należy zastanowić się nad operacją. Nabyte wodniaki jąder leczy się przez nakłucie torbieli i odbarczenie znajdującego się w niej płynu lub operacyjnie poprzez usunięcie osłonki pochwowej jądra.

Tak jak wspominałem na początku artykułu, wodniak jądra może być rozpoznany w każdym wieku. Najczęściej jednak choroba diagnozowana jest u noworodków i małych dzieci. U tej grupy wiekowej jest to niegroźna zmiana wrodzona. U dużych dzieci i osób dorosłych może być efektem zapalenia lub zmian nowotworowych. Dlatego jedyną metodą leczenia w późniejszym wieku jest zabieg operacyjny.