Rak płuc to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych diagnozowanych w naszym kraju – niestety w większości przypadków jest rozpoznawany zbyt późno, kiedy trudno już o skuteczne leczenie. W związku z tym jest obarczony dużym ryzykiem śmiertelności. Choć w pierwszej chwili może się wydawać, że nowotwór płuc jest przede wszystkim chorobą palaczy, to jednak czynników ryzyka rozwoju tej choroby jest dużo więcej.
Z tekstu dowiesz się:
- jakie są rodzaje raka płuc,
- jakie mogą być przyczyny nowotworu płuc,
- jakie są objawy raka płuc,
- jak leczy się nowotwór płuc.
Według niektórych statystyk rak płuc jest przyczyną największej liczby zgonów pacjentów onkologicznych w krajach wysoko rozwiniętych. W Polsce jest to najczęstszy nowotwór złośliwy i jednocześnie pierwsza przyczyna zgonów onkologicznych. Szacuje się, że co roku umiera na niego nawet 20 tys. osób.
Nowotwór płuc – rodzaje
Rak płuc tworzy się z komórek nabłonkowych dróg oddechowych – zazwyczaj w dużych oskrzelach lub na obwodzie płuca, w pobliżu ściany klatki piersiowej, rozwijając się poprzez naciekanie w śródpiersiu, opłucnej i przeponie. Przerzuty pojawiają się w pierwszej kolejności w węzłach chłonnych, a dalej – w drugim płucu, wątrobie oraz szpiku kostnym.
Wyróżnia się dwa zasadnicze rodzaje nowotworu płuca:
- drobnokomórkowy rak płuc – około 20% zachorowań; składa się z komórek o bardzo charakterystycznej budowie; ma wyjątkowo agresywny przebieg; w zdecydowanej większości przypadków rozwija się u palaczy (osoby niepalące chorują sporadycznie),
- niedrobnokomórkowy rak płuc – nawet 80% przypadków, pod względem histopatologicznym dzielony na trzy kolejne typy: raka płaskonabłonkowego, raka gruczołowego oraz raka wielkokomórkowego.
Nowotwór płuc – przyczyny
Nie ma żadnych wątpliwości, że najważniejszym czynnikiem ryzyka wystąpienia nowotworu płuc jest palenie papierosów. Dym tytoniowy zawiera w sobie kilka tysięcy związków chemicznych, z których co najmniej kilkadziesiąt ma silne działanie rakotwórcze. Ryzyko zachorowania na raka płuc jest tym wyższe, im wcześniej zaczęliśmy palić, im dłużej palimy i im więcej papierosów wypalamy. Szacuje się, że jeśli wypala się paczkę papierosów dziennie przez ponad 30 lat, ryzyko wystąpienia nowotworu płuc jest 20-60-krotnie wyższe wśród mężczyzn i 14-20-krotnie wyższe wśród kobiet. Należy mieć świadomość, że nie istnieje coś takiego jak „bezpieczne palenie” – zachorowalność na raka płuc jest wyższa nawet wśród osób sporadycznie sięgających po papierosy.
Oczywiście istnieją też inne czynniki ryzyka rozwoju raka płuc, jednak mają one zdecydowanie mniejsze znaczenie. Zaliczają się do nich:
- czynniki genetyczne,
- ekspozycja na promieniowanie jonizujące,
- częsty kontakt z azbestem i rakotwórczymi substancjami chemicznymi,
- ekspozycja na metale ciężkie (arsen, kadm, nikiel, ołów),
- ekspozycja na spaliny węgla oraz paliw płynnych.
Objawy raka płuc
Rak płuc przez długi czas rozwija się bez żadnych charakterystycznych symptomów, które mogłyby skłonić do wizyty u lekarza – to jeden z powodów wysokiej śmiertelności wśród osób z tą odmianą nowotworu. Dopiero późne objawy raka płuc: utrzymujący się przez wiele tygodni kaszel, silne duszności, odpluwanie podbarwionego krwią śluzu lub krwi, są na tyle niepokojące, że pacjent szuka pomocy specjalisty. Mogą im towarzyszyć również ból w klatce piersiowej, chrypa, zaburzenia połykania, a także objawy ogólne: osłabienie, zmniejszenie masy ciała, podwyższona temperatura i bóle kostno-stawowe.
Rak płuc – leczenie
Leczenie raka płuc zależy od stopnia zaawansowania choroby. Nowotwory wykryte szybko, dające szanse na pełny powrót do zdrowia, leczy się radykalnie – poprzez operacyjne wycięcie objętych zmianami nowotworowymi tkanek. Istnieje kilka technik operacyjnych, po zabiegu czasami stosowana bywa również chemioterapia. Niestety, do leczenia chirurgicznego kwalifikuje się jedynie około 30% pacjentów – u pozostałych stosuje się terapię paliatywną, która ma na celu maksymalne wydłużenie życia oraz poprawę jego jakości.
Nowotworom płuc można w dużej mierze zapobiegać. Konieczne są rzucenie palenia, prowadzenie zdrowy tryb życia oraz regularne badania profilaktyczne. Po 50. roku życia warto również pamiętać o systematycznym RTG klatki piersiowej, które pozwala wykrywać zmiany nowotworowe w płucach we wczesnym stadium rozwoju.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/84436,rak-pluca
https://www.pexps.pl/files/upload/files/Rak-pluca-w-Polsce.pdf
http://onkologia.zalecenia.med.pl/pdf/zalecenia_PTOK_tom1_03_Nowotwory_pluca_i_oplucnej_20190517.pdf
