Badanie poziomu cukru we krwi – na czym polega i kiedy warto je wykonać?

Badanie poziomu glukozy we krwi to jedno z podstawowych badań diagnostycznych. Pozwala ono zapobiegać poważnym schorzeniom trzustki, takim jak cukrzyca, i właściwie je leczyć. Dowiedz się, kiedy udać się na badanie, a także jaka jest norma poziomu cukru na czczo i po jedzeniu.

Kiedy zbadać poziom glukozy?

Niektóre symptomy powinny nas szczególnie zaniepokoić. Należą do nich:

• osłabienie,
• nadmierne pragnienie,
• zwiększona potliwość,
• silne uczucie głodu,
• kołatanie serca,
• senność,
• zmęczenie,
• nawracające infekcje.

Kto powinien wykonywać badanie poziomu glukozy? Każdy zdrowy człowiek – raz w roku (szczególnie osoby po 45. roku życia), kobiety w ciąży – między 24. a 28. tygodniem (w celu wykrycia cukrzycy ciążowej), a także osoby z grupy podwyższonego ryzyka, m.in.:

• chorujące na nadciśnienie tętnicze,
• borykające się z nadwagą,
• unikające wysiłku fizycznego,
• po przebytej cukrzycy ciążowej,
• u których istnieje podejrzenie cukrzycy,
• ze zdiagnozowanym zespołem policystycznych jajników lub chorobą sercowo-naczyniową.

Jak się przygotować do badania poziomu cukru?

Badanie poziomu glukozy wykonuje się na czczo 12 godzin po spożyciu ostatniego posiłku. Najlepiej wybrać się na nie przed śniadaniem i zrezygnować z wcześniejszej aktywności fizycznej. Glukoza to cukier, który jest wykorzystywany i redukowany podczas każdej formy ruchu, wynik badania może więc okazać się zaniżony. Dobę przed testem warto również unikać tłustych posiłków oraz przetworzonych przekąsek.

Jak przebiega badanie?

Badanie poziomu glukozy polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej lub opuszki palca. Można wykonać również test obciążenia glukozą, który polega na zbadaniu poziomu cukru we krwi na czczo, a następnie po 1 lub 2 godzinach po doustnym podaniu 75 g glukozy. Jeżeli organizm funkcjonuje prawidłowo, po upływie tego czasu poziom cukru wraca do normy. Jeżeli nie, jest to sygnał do dalszej diagnostyki pod kątem podejrzenia cukrzycy, chorób trzustki, przysadki mózgowej bądź nadnerczy.

Norma cukru na czczo (u osób zdrowych): 70-110 mg/dl (3,9-6,1 mmol/l)

Norma cukru po jedzeniu (u osób zdrowych): < 140 mg/dl (7,8 mmol/l)

Dlaczego poziom cukru rośnie po zjedzeniu posiłku?

Poziom glukozy wzrasta po posiłku, co w konsekwencji prowadzi do uwolnienia insuliny (tzw. poposiłkowej) przez trzustkę. Insulina odpowiada za transport glukozy z krwi do tkanek – wnika ona do ich wnętrza, a jej nadmiar magazynowany jest w wątrobie. Norma cukru po jedzeniu jest więc odmienna od jego poziomu na czczo. Gdy glukozy we krwi jest zbyt mało, dochodzi do tzw. hipoglikemii, której objawami są bóle głowy, nerwowość czy drgawki. Długotrwały stan hipoglikemii może doprowadzić nawet do śpiączki.

Gdy poziom cukru wzrośnie, możemy zaobserwować objawy hiperglikemii. Należą do nich: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie i zmniejszona ostrość widzenia. W ten sposób organizm informuje o zbyt wysokim poziomie glukozy, którą próbuje wydalić. Nagły, przedłużający się stan hiperglikemii może skutkować niewydolnością poszczególnych organów, uszkodzeniem mózgu lub nawet śpiączką.